37 (987)

Temu, kto doświadczył prawdziwej wiary,*
jak smakować mogą ziemskie naktary?

Ten, kto spróbował wina, które rujnuje,*
co począć ma? Co ma począć z rozumem?

Sprzedaj więc rozum i kup zadziwienie,*
bo transakcja ta jest korzystna dla ciebie.

Stan zachwytu,* mędrcze, nie spłynie na tego.
kto używa rozumu i korzysta z niego.*

Tego zamka bowiem nie otworzysz kluczem,
nawet gdybyś miał do każdego zamku klucze.

Kiedy po cichu rozbrzmieje jego dźwięk,
wtedy zginie w nim każdy inny dźwięk.

Gdy czysty lub brudny do morza tego wejdzie,
morzu temu nie przybędzie ani nie ubędzie.

Każdy zaś, kto do tego morza wszedł,
gdy Jazydem był, Bajazydem stanie się.*

tłum. albert kwiatkowski

prawdziwa wiara - dosłownie zouq-e din. Din to "religia", a termin zouq oznacza "zdolność zgłębienia piękna czegoś i odczuwania z tego przyjemności".
wino, które ruinuje - wino (nabiz) zostało tu określone słowem negusar, które niegdyś znaczyło: "zrujnowany", "zawstydzający", "nieprzynoszący błogosławieństwa". Chodzi tu o wino miłości bożej, które przynosi upojenie Bogiem - stan zjednoczenia z Nim. Miejsce picia takiego wina określane jest m.in. słowem charabat, które oznacza "ruinę". Słowo to wskazuje na zniszczenie cech, które wiążą człowieka ze światem materialnym i na całkowite unicestwienie jego cielesnego istnienia. Tylko w takim stanie można znaleźć skarb (Boga). Skarb zaś ukryty jest zazwyczaj w ruinie.
zadziwienie - tak tłumaczę słowo chejrat, które oznacza stan, jaki pojawia się w sercu sufiego podczas rozmyślania o Bogu i skupieniu sie tylko na Nim.
stan zachwytu - hal. Hal to stan, który można określić, jako czasowe zjednoczenie z Bogiem tu na ziemi, w tym świecie, jeszcze za życia. Jest on darem łaski i spływa na mistyka nagle. Ów stan w następnych wersach przyrównywany jest do zamka, jego dźwięku oraz morza.
kto używa rozumu i korzysta z niego - Rumi uważa, że rozum pomaga i przewodzi mistykowi na jego drodze tylko do pewnego momentu, potem zaś trzeba go odrzucić i dać się prowadzić tylko Miłości. Rozum pełni więc rolę podobną zarówno do Buraqa - cudownego wierzchowca Mahometa, którego Prorok dosiadał w swojej nocnej podróży przed oblicze Boga, jak i Dżebreila - przewodnika Mahometa podczas tej podróży. Buraq zawiózł Mahometa z Mekki do Jerozolimy, Dżebreil zaś poprowadził go po drabinie przez siedem niebios, aż do Lotosu Ostatniej Granicy. Dalej Prorok musiał już iść sam.
gdy Jazydem był, Bajazydem stanie się - miłość, dzięki swoim oczyszczającym i alchemicznym właściwościom, zdolna jest zmienić nawet takiego grzesznika, jakim był Jazyd, w kogoś takiego jak Bajazyd. Jazyd to drugi kalif umajjadzki, który źle zapisał się w pamięci muzułmanów. Szczególną nienawiścią darzą go szyici, ponieważ to jego armia zwyciężyła pod Karbalą Husejna - syna Alego i jego stronników. Bajazyd (Abu Jazyd z Bastamu) zaś to jeden z największych mistyków IX wieku.