30 (2309)

Kto nas zabierze do domu? Tyś szalony, ja pijany.
Sto razy mówiłem ci: "Pij mniej, dwie trzy czary."

W tym mieście nie mogę znaleźć nikogo trzeźwego,
każdy jest w obłędzie i bardziej pijany od drugiego.

Duszo!* Pędź do winiarni,* byś tam rozkoszy zaznała.
Co to za szczęście, gdy z Ukochanym nie rozmawiasz?

W każdym kącie siedzi pijany, z rękami na piersiach,
wśród nich zaś krąży saki,* cicho, z czarą królewską.

Wino twym zyskiem i stratą, winiarni siebie oddałeś.*
Z tego daru trzeźwym nie powierzaj ni cząstki małej.

Ej cygański grajku! Kto z nas pijany jest bardziej?
Przed tak pijanym jak ty moje czary są nic nie warte.

Gdy wyszedłem z domu, podszedł do mnie jakiś pijak,*
a w każdym jego spojrzeniu sto ogrodów się kryło.

Jak statek bez kotwicy rzucany we wszystkie strony,
przez którego smutek umarło już tysiące uczonych.

Spytałem: "Ktoś ty?" Z uśmiechem odparł: "Kochany,
w połowie ja z Turkiestanu,* a w połowie z Fergany,*

w połowie z wody i gliny, z duszy i serca w połowie,
w połowie ja znad morza i z pereł ja też w połowie."

Rzekłem: "Bądź moim druhem, jestem pokrewny tobie."
"Bez różnicy dla mnie, kto obcy, kto swój" - odpowie.

Bez zmysłów, z odkrytą głową,* w winiarni siedzę,
pierś wypełnia mi mowa, czy ją wyjawię? - nie wiem.

"Ty też musisz kuleć, będąc wśród tych, co kuleją"
- taką radę usłyszałem kiedyś od starca czcigodnego.

"Czy gorszy jest od kawałka drewna ktoś tak pijany?"
- głośny szloch płaczącej kolumny nagle usłyszałem.*

Szams al-Haqq-e* Tabrizi, czemu przed nami się kryjesz
teraz, gdy tu przybyłeś i w nas sto pokus wzbudziłeś?

tłum. albert kwiatkowski

Duszo! - użyto tu słowa dżan, które oznacza zarówno "duszę", jak i "osobę nam drogą/kochaną". W drugiej części tego wersu mamy rzeczownik dżanane, który jest spokrewniony ze słowem dżan. Dżanane znaczy "Ukochany", a w mistycyzmie jest jednym z epitetów Boga.
winiarnia - znajduje się często w ruinie, to miejsce spotkań derwiszy, sufich. W winiarni pije się wino miłości bożej, wino, w którym jest Bóg. Stan upojenia zaś, to stan upojenia tym winem, a więc upojenia Bogiem.
saki - podczaszy, usługujący w winiarni, jako podający wino, utożsamiany również z Absolutem.
winiarni siebie oddałeś - dosłownie: "jesteś waqfem winiarni" (to waqfe charabati). Waqfy to różnego rodzaju fundacje i darowizny. Donator liczy, że po śmierci Bóg go za to wynagrodzi.
pijak - chodzi o kogoś upojonego winem miłości bożej.
Turkiestan - kraina zamieszkiwana przez ludy tureckie, ciągnąca się od zachodnich wybrzeży Morza Kaspijskiego po pustynię Gobi.
Fergana - żyzna dolina leżąca w Azji Środkowej, na ziemiach obecnego Uzbekistanu, Tadżykistanu i Kirgistanu.
szloch płaczącej kolumny - chodzi o drewnianą kolumnę znajdującą się w Meczecie Proroka w Medynie. Wygłaszając tam kazania, Mahomet opierał sie o nią. Gdy pewnego razu wniesiono kazalnice (membar), aby na niej usiadł i nauczał, Mahomet porzucił kolumnę. Wtedy ona zaczęła płakać i stąd jej nazwa.
Szams al-Haqq - Słońce Prawdy. Rumi przekręca tu imię Szamsoddina, z którym spotkanie odmieniło jego życie. Imię Szamsoddin znaczy Słońce Religii. Rumi zastępując tutaj religię Prawdą, podnosi rangę Szamsa. Prawda (Haqq) bowiem to sam Bóg.