17 (232)

Gdy Miłości nie znasz, noce o nią zapytaj,
zapytaj bladą twarz i suche wargi zapytaj.

Tak jak woda o gwiazdach i księżycu mówi,
tak o duszy i rozumie kruche ciała mówią.

Miłość uczy duszę tysiąca dobrych zwyczajów,
jakich w żadnej szkole nie można odnaleźć.

Wśród stu ludzi kochający taki rzuca blask,
jak księżyc na niebie pośród miliona gwiazd.

Choć umysł różne religie i szkoły zna dobrze,
religii miłości zupełnie zrozumieć nie może.

Kto, jak Chezr,* pił ze źródła miłości wodę,
temu już nie trzeba nawet najczystszej wody.

Zostaw ogród i w duszy kochającego podziwiaj:
Damaszek i Qutę, kwieciste łąki i Nairab.*

Damaszek jest rajem pełnym aniołów i hurys.*
Na ich pełne twarze spogląda zdumiony umysł.

Ani jego smaczne wino nie mdli i nie odurza,
ani jego słodka chałwa nie wzdyma i nie zatruwa.

Żebrak czy król - chciwość przez nich przemawia,
od chciwości i pragnień Miłość zaś duszę uwalnia.

Gdy klientów wielu, dla Miłości jaka to chwała?
Powiedz, jak pomóc może lwu stado lisów małych?

Na palmie świata słodkich daktyli nie znajduję,
gdyż na zielonych daktylach zęby sobie popsułem.

Na skrzydłach Miłości się unieś i leć do nieba,
bądź wolny jak słońce - pomocy innej nie trzeba.

Serca kochających nie są same, jak samotnych serca,
i nie boją się rozłąki, jak związane ze sobą serca.

Tylko przez wzgląd na duszę, łaska Miłość wybrała,
a powód wybrał ją z rzeczy, które przyczynę mają.

Adwokat Miłości wszedł w pierś sędziego z Koby,*
by poczuł on lęk przed wyrokiem i głupimi słowy.

Cóż to za świat! Cóż to za porządek rzadki i plan,
który wciąż chaos i zamęt wprowadza w ustalony ład.

Żebrzący o miłość, widząc wszystkie świata radości,
Miłość ma za żyłę złota, a wszystko inne za pozłotę.

Miłości, podstępem i sprytem skradłaś moje serce.*
Co ja mówię? Nie tak było! Ty zdobyłaś je pięknie.

Miłości, chciałbym myśleć z wdzięcznością o Tobie,
lecz zakochałem się w Tobie i myśli zebrać nie mogę.

Choćbym Miłość jeszcze w tysiącu języków wysławiał,
jej piękna nie opiszę, gdyż jest ponad te rozważania.

tłum. albert kwiatkowski

Chezr - "zielony" prorok i święty z legendy arabskiej. Miał zyskać nieśmiertelność dzięki temu, że znalazł źródło życia i napił się z niego wody. W islamie symbolizuje mądrość i wieczną młodość. Postać bardzo ważna dla sufich, gdyż uchodzi za niewidzialnego mistrza drogi inicjacyjnej. Łączy się go z tajemniczym i niewymienionym z imienia towarzyszem i przewodnikiem Mojżesza do "zlewiska dwóch mórz" (Koran, XVIII:60-82). Podczas podróży Chezr robił rzeczy na pozór złe, których sensu Mojżesz nie rozumiał. Później okazało się, ze każdy z tych czynów miał ukryte znaczenie i, mimo że wydawał się zły, to w gruncie rzeczy jego celem było dobro.
Damaszek i Qutę, kwieciste łąki i Nairab - Damaszek to jedno z najwspanialszych miast świata muzułmańskiego. Swój rozkwit przeżywał w okresie, gdy był stolicą kalifatu umajjadzkiego (poł. VII wieku-poł. VIII wieku). Quta to rejon otaczający Damaszek, obfitujący w wodę i zieleń. Nairab to wioska leżąca niedaleko Damaszku, gdzie znajdowały się liczne ogrody.
hurysy - według wiecznie młode i piękne dziewczęta, które w raju czekają na wiernych: Będą tam hurysy o wielkich oczach/ podobne do perły ukrytej/ - w nagrodę za to, co uczynili. (Koran, LVI:22-24). Noszą szaty ze światłości, śpiewają piękne pieśni, a ich głos pełen jest słodyczy i czaru. Ich zęby lśnią bielą jaśniejszą od pereł i śniegu, a usta czerwieńsze są od rubinów (R. Piwiński, Mitologia Arabów, Warszawa 1989, s. 187-189).
Adwokat Miłości wszedł w pierś sędziego z Koby... - nawiązanie do wydarzenia historycznego. Koba to miasto w Azji Mniejszej, a sędzia przyszedł do Rumiego, aby złożyć mu hołd.
Miłości, podstępem... - w oryginale ten i następny wers jest po arabsku. Przełożyłem je, korzystając z perskiego tłumaczenia, jakie znajduje się w wydaniu, z którego korzystam.